Tekst Maciej „Morgan” Stanisz

DESKI

 

ZDECYDOWANA WIĘKSZOŚĆ DESEK DOSTĘPNYCH NA RYNKU I ZAPREZENTOWANYCH W NASZYM KATALOGU TO DESKI MIĘKKIE. KIEDYŚ BARDZIEJ PROPORCJONALNIE ROZKŁADAŁ SIĘ PODZIAŁ NA SKACZĄCYCH I JEŻDŻĄCYCH. PIERWSI WYBIERALI MIĘKKI SPRZĘT, DRUDZY BEZ NAMYSŁU DECYDOWALI SIĘ NA SPRZĘT TWARDY, BO TYLKO NA TAKICH DESKACH, W TWARDYCH BUTACH I WIĄZANIACH, DAŁO SIĘ AGRESYWNIE JEŹDZIĆ. DLACZEGO OBECNIE SPRZĘT MIĘKKI JEST CHĘTNIEJ KUPOWANY? ODPOWIEDŹ JEST PROSTA, MIĘKKI SPRZĘT JEST TERAZ ZNACZNIE TWARDSZY, CO UMOŻLIWIA RÓWNIE EFEKTOWNĄ, ALE I EFEKTYWNĄ JAZDĘ NA KRAWĘDZIACH, A PRZY TYM PEŁNĄ SWOBODĘ I WYGODĘ. DESKI MIĘKKIE STAŁY SIĘ BARDZIEJ ZAAWANSOWANE TECHNOLOGICZNIE, WIELOLETNIE PRACE NA KSZTAŁTAMI DESEK, ICH TALIOWANIU I DOBORZE TWARDOŚCI NA RÓŻNYCH ODCINKACH, ZNACZĄCO POPRAWIŁY ICH WŁAŚCIWOŚCI JEZDNE. WYSTĘPUJE WIELE RODZAJÓW DESEK MIĘKKICH, PODOBNE SĄ DO SIEBIE Z WYGLĄDU, NATOMIAST NA STOKU ZACHOWUJĄ SIĘ CZASEM ZUPEŁNIE INACZEJ...
 

WYBÓR STYLU – KATEGORIA DESKI DESKI MIĘKKIE     AM – All Mountain – to kategoria desek najbardziej uniwersalnych, skonstruowanych i przeznaczonych dla początkujących i średnio zaawansowanych. Są bardzo przyjazne, idealne dla kogoś, kto jeździ rekreacyjnie lub zaczyna przygodę ze snowboardem. Umożliwiają zarówno jazdę w puchu, na krawędziach, jak i skakanie w snowparkach. Postępy na takich deskach są najszybsze. Środek ciężkości (inserty, setback) w takich deskach jest przeważnie cofnięty do tyłu, co ułatwia prowadzenie deski. Wysokie modele AM różnych fi rm są przeznaczone dla uniwersalnych, ale doświadczonych riderów. Zaprojektowane są tak, by po całodziennej, ostrej jeździe i skakaniu wieczorem nie odczuwać specjalnie zmęczenia.

FR – Freeride – skonstruowane do jazdy w każdych warunkach, także do szybkiej jazdy na przygotowanych stokach i w puchu. Są węższe w „talii“, nadają się do szkolenia, ale pod warunkiem odpowiedniego dopasowania długości deski. Do szaleństw w głębokim śniegu używa się desek co najmniej 5 cm dłuższych niż do „stosowania ogólnego”. Środek ciężkości przesunięty jest w nich mocno do tyłu, co sprawia, że wykonywanie ewolucji w trakcie skoków nie należy do najłatwiejszych. Przód jest zawsze szerszy od tyłu, co ułatwia skręcanie i powoduje, że dziób nie zakopuje się w puchu. Środkowa część i tył deski jest w nich z reguły dość twarda, a dziób bardziej miękki. Zapewnia to stabilność i możliwość dobrej jazdy na krawędziach. Deski te z powodzeniem można używać do jazdy rekreacyjnej. Są przyjemne w prowadzeniu na przygotowanym stoku, skoki czy cięte skręty nie są dla nich nieosiągalnym wyzwaniem.  

 

FS – Freestyle – grupa desek przeznaczonych do skakania, jazdy w halpipe, a także na poręczach. Uogólniając, twardsze deski FS przeznaczone są do skakania i jazdy w halfpipe, bardziej miękkie do skakania i jazdy na poręczach. Należy tylko dodać, że do jazdy w halfpipe lepsze są trochę dłuższe i sztywniejsze deski. Dłuższa deska to większa stabilność, kontrola na najeździe i przy  lądowaniu, co jest istotne przy większych skoczniach. Dłuższa deska ma dłuższą krawędź efektywną, co z kolei istotne jest przy wybiciu z progu. Większa sztywność deski i elastyczność to pewniejsze lądowanie. Duża elastyczność zapewnia dynamikę wybicia, co daje w efekcie wyższe skoki, większy czas na wykonanie ewolucji. Lepiej skaczący z reguły wybierają deski twardsze, słabiej – bardziej miękkie. Wiele jednak zależy od indywidualnych czynników, takich jak własne preferencje wynikające z doświadczenia, budowa ciała, specjalizacje w jednej odmianie freestylu.
Deski FS są stabilne na większych prędkościach, szczególnie przy jeździe na ślizgu, na wprost. Środek ciężkości w tych deskach może być lekko cofnięty do tyłu, często są to deski twin tip, symetryczne, gdzie środek ciężkości jest w środku deski.

 

Ze względu na rozłożenie środka ciężkości nad deską rozróżniamy jej dwa kształty:

• Twin tip – deski symetryczne, przód deski jest taki sam jak tył.
• Directional – deski kierunkowe, nie symetryczne.

 

Środek ciężkości jest tu cofnięty – proporcjonalnie do przeznaczenia deski, FS-mniej, FR-więcej. W deskach FS szerokości nose i tail są zbliżone, natomiast w deskach FR nose (przód) jest szerszy.
Konstrukcja directional zapewnia lepszą kontrolę nad deską podczas jazdy. FR/FS czy FS/FR – są to deski, w których połączono właściwości desek FS i FR z naciskiem na jedno lub drugie.

JB – Jibbing – nowa kategoria desek FS. Są to deski dość miękkie, symetryczne (twin tip), o konstrukcji sidewall. Widowiskowa jazda na railach (poręczach) w ciągu ostatnich lat zrobiła się na tyle popularna, że producenci zdecydowali się budować deski specjalnie pod tym kątem. Deski tego typu powinny być krótsze, ale szersze i bardziej wytrzymałe. Im mniejsze i bardziej miękkie, tym łatwiejsze do wykonania tricku.

PP – kategoria desek przeznaczonych do jazdy w pipe’ie.

 

BM – Big Mountain – to ekstremalna odmiana desek Freeride. Długie, wąskie w „talii”, konstruowane głównie pod kątem jazdy w puchu. Mało elastyczne, sztywne często na całej swojej długości. Są trudniejsze do manewrowania przy mniejszych prędkościach, gdyż promień skrętu jest w nich dość duży, a „talia” sztywna.

BX - Boardercross – deski dla zaawansowanych, przeznaczone do szybkiej jazdy na krawędziach i prostych skoków. Bardzo sztywne, wymagają opanowania dobrej techniki jazdy. Deski te skutecznie utrudnią Wam naukę, czasem nawet skutecznie uniemożliwią. Środek ciężkości jest w nich mocno cofnięty do tyłu, a tył bardzo krótki i sztywny.

 

DESKI TWARDE   Przeznaczone do jazdy w twardych butach i na twardych wiązaniach. Pod kątem przeznaczenia możemy wyróżnić dwa rodzaje tych desek:       FC – Freecarve – szersze, twarde deski, do rekreacyjnej jazdy na krawędziach. R – Race – wąskie, twarde deski używane przez zawodników do jazdy slalomowej, a przez dobrze jeżdżących do dynamicznej jazdy na krawędziach. Do jazdy krótkim skrętem slalomowym (SL) wybiera się mniejsze deski, do jazdy długim skrętem na dużych prędkościach wybiera się deski gigantowe (GS). Istotną cechą tych desek jest ich sztywność.

Istnieją dwie podstawowe konstrukcje desek:

 

CAP – zewnętrzny laminat pokrywa całą deskę, a przy krawędziach łagodnie opada aż do styku z krawędzią deski. Konstrukcja lekka i wytrzymała, dzięki niej deska łatwo wchodzi w skręt,  kosztem stabilności przy większych prędkościach i mniejszej sztywności poprzecznej niż:                 SIDEWALL – drewniany rdzeń zamknięty jest: od góry laminatem, a z boku ABS-em, monoblokiem pod kątem prawie prostym względem laminatu. Konstrukcja odporna na uszkodzenia boczne. Deska jest lepiej dociskana, stabilniejsza. Bardziej „wyczulona” na nasze impulsy, także błędy. Dla początkujących zalecana jest konstrukcja cap, jednak nie ma dużych przeciwwskazań, by uczyć się na sidewall. Dla zaawansowanych, szczególnie dla agresywnie jeżdżących i jibbujących, zaleca się deski w konstrukcji sidewall. W tym miejscu należy się jedna ważna uwaga, proszę nie mylcie konstrukcji sidewall z konstrukcją budowy rdzenia sandwich, są to dwie odmienne rzeczy, sandwich może być także obudowany w konstrukcji cap.

DŁUGOŚĆ DESKI

Długość deski dobieramy proporcjonalnie do wagi, wzrostu, umiejętności i przeznaczenia naszej deski. Zespół tych czterech czynników decyduje, jakiej długości deski powinniśmy wybrać. A więc nie jest to takie proste. Istnieje jeszcze kilka dodatkowych czynników, które także mają wpływ na wybór takich jak choćby sztywność i szerokość deski. Dlatego bardzo ciężko jest tworzyć uniwersalne szablony, wyznaczać idealne zasady wyboru odpowiedniej długości. Każdy jest inny, każdy czego innego oczekuje, a więc każdy przypadek trzeba rozpatrywać indywidualnie.
Dlatego najlepszym sposobem na uniknięcie pomyłki przy doborze deski jest zwrócenie się o pomoc do specjalistycznego sklepu, gdzie fachowcy znają swoje produkty i biorą odpowiedzialność za prawidłowy dobór sprzętu. Nie każdy ma jednak dostęp do pomocy fachowcy, nie każdy sprzedawca jest prawdziwym fachowcem, więc posługując się poniższymi szablonami delikatnie rozjaśnimy zagadnienie. Orientacyjna tabelka. Jak z niej korzystać? Sprawdzamy swoją wagę, następnie sprawdzamy czy mieścimy się w przedziale wagowym. Dolne, górne granice wyznaczają, w którym kierunku powinniśmy się kierować. Zarówno pod katem wagi, jak i wzrostu. W przypadku braku zgodności wagi i wzrostu zawsze przechodzimy w dół tabeli.

MĘŻCZYŹNI

 

Waga (kg)  < 40 50 - 60 60 - 70 70 - 80 80 - 90 > 90

Przy wzroście (cm) < 155 155-170 165-180 175-185 180-190 > 185

Długość deski (cm) < 145 147 - 156 154 - 162 158 - 165 162 - 168 > 164

        

KOBIETY

 

Waga (kg)  < 40 40 - 50 50 - 60 60 - 70 >70

Przy wzroście (cm) < 155 155-160 160-165 165-175 >175

Długość deski (cm) < 140 140 - 150 145 - 155 150 - 160 >155

Dodatkowo, jeśli masz dylemat czy wybrać mniejszą ,czy większą deskę:

• Zamierzasz więcej jeździć – wybierz dłuższą, jeśli zamierzasz więcej skakać – wybierz krótszą.
• Jeśli deska jest miękka, elastyczna – wybierz dłuższą, jeśli twarda, sztywna – wybierz krótszą.
• Jeśli nie skaczesz wcale, zawsze wybieraj deskę dłuższą – im deska dłuższa tym bezpieczniejsza na większej prędkości.
• Jeśli masz dużo siły, masz dobrą koordynację – wybierz deskę dłuższą, jeśli zaś do tej pory aktywnie uprawiałeś jedynie szachy, a wf to była dla ciebie męka – wybierz deskę krótszą.
• Jeśli w sezonie spędzasz zaledwie kilka dni na stoku, wybierz deskę krótszą, a jeśli jeździsz co weekend czy częściej, śmiało wybierz deskę dłuższą.
• Jeśli jazda nie sprawia Ci radości, a lubisz poręcze, wybierz deskę znacznie krótszą.
• Jeśli dużo jeździsz w puchu, wybierz deskę znacznie dłuższą.
  

To jest jedynie dość prosty szablon, oczywiście nie jest on dokładny, ale mamy nadzieje, że choć trochę ułatwi Ci prawidłowy wybór długości deski. Każdy przypadek, każdą osobę należy rozpatrywać indywidualnie, podobnie jak i każda deska jest inna, mimo że może mieć taką samą długość, a zupełnie inne właściwości jezdne. Tabelka ta sprawdza się wśród początkujących, średnio zaawansowanych i zaawansowanych. Nie dotyczy to ekspertów, ale tym nie jest potrzebna już pomoc merytoryczna.

 

SZEROKOŚĆ DESKI W „TALII”

Bardzo ważnym czynnikiem przy prawidłowym doborze deski jest szerokość deski w „talii”. Deska powinna być dobrze dobrana pod katem przeznaczenia, a więc długości, ale nie wolno zapominać o jej prawidłowej szerokości! Zagadnienie to szczególnie dotyczy mężczyzn o stopach w rozm. 45 i większych oraz kobiet o stopach w rozm. 39 i mniejszych, czyli większości kobiet, o czym często płeć piękna zapomina.

Poniższy szablon wskazuje odpowiednie szerokości desek, a poniższa tabelka dotyczy zarówno freestylerów jeżdżących na tzw. kaczkę (np. –10, 15), jak i początkujących przy kątach nie większych niż przód 30 tył 15. Jeśli ktoś zamierza jeździć na znacznie ostrzejszych kątach, np. 45/30 (słabsza kontrola deski, ostre kąty stosowane są do poważnego freeride w puchu), może mieć węższą deskę o 0,5 – 1 cm. Wiele w tym temacie uzależnione jest także od wielkości samego buta i wysokości wiązań. But 46 fi rmy A może być mniejszy na długość zewnętrznie niż but 46 firmy B. Wyższe wiązanie, wyższe pedały gazu także mogą być pomocne, ale niewiele. Symbol W lub napis WIDE umieszczony obok długości lub nazwy deski oznacza, że jest to deska szeroka, przeznaczona dla snowboardzistów z bardzo dużymi stopami. Adekwatnie symbol MD lub napis MID WIDE umieszczony obok długości lub nazwy deski oznacza, iż jest to deska średnio szeroka, przeznaczona dla snowboardzistów z dużymi stopami. Z kolei symbol N lub napis NARROW umieszczony obok długości lub nazwy deski oznacza, że jest to deska wąska, przeznaczona dla snowboardzistów z mniejszymi stopami.

 

MĘŻCZYŹNI

 

Rozmiar buta 41 42 43 44 45 46 47 48 49

Szerokość deski (cm) 24-25,8 24,5-26,2 24,8-26,4 25,4-26,5 25,8-27 26,5-27 27-27,5 27-27,5 >27,5

KOBIETY 

 

Rozmiar buta 35 36 37 38 39 40

Szerokość deski (cm) <23 23 - 23,8 23,8 - 24 23,5 - 24 24 - 24,5 24 - 24,7

Szerokość deski należy wybrać tak, by but przy żądanych katach nie wystawał poza obrys deski więcej niż 1,5 – 2 cm z przodu i z tyłu. Deska nie powinna być też za szeroka, czubek i pięta buta powinny się mieścić się w obrysie deski, najlepiej delikatnie wystając. Nie mogą „zginąć” na desce. Wybieramy zawsze najwęższą deskę z możliwych, za szeroka deska sprawia trudności w jeździe, trudniej się skręca, ciężko docisnąć krawędź, deska wolniej reaguje na nasze ruchy. Zbyt wąska deska to ryzyko zahaczania butami o stok, ryzyko upadku przy hamowaniu czy też w jeździe po  stromym czy też miękkim podłożu. Zbyt wąska deska skutecznie odbiera chęci do jazdy, uniemożliwia jazdę na krawędziach czy też ustawienie „normalnych” kątów.

TWARDOŚĆ DESKI / FLEX

 

Od tego jak rozłożona jest twardość deski na poszczególnych jej odcinkach zależy jak deska zachowuje się podczas jazdy. Ogólnie rzecz biorąc im sztywniejsza deska, tym większa stabilność i pewności jazdy z dużą prędkością, kosztem jednak trudniejszego prowadzenia deski i łatwości manewrowania na mniejszych prędkościach. Miększe deski są bardziej rozwojowe, na twardszych trudniej się uczyć i we wszystko trzeba wkładać trochę więcej siły. Miększe deski są natomiast mniej stabilne, agresywniejsza jazda na krawędziach jest na nich czasem niemożliwa. Od pewnego
czasu producenci większości renomowanych fi rm pracują nad wyeliminowaniem niedoskonałości. Dlatego też deski często mają różne sztywności na środku, z przodu i na tyle deski. Miękki przód deski to łatwiejsze manewrowanie i inicjacja skrętu. Twardsza środkowa cześć deski to stabilność przy większej prędkości, sztywniejszy tył deski w połączeniu z twardszą „talią” daje możliwość
ostrzejszej jazdy na krawędziach. Sztywność podłużną deski okreśłamy liczbowo w skali od 1 do 10, gdzie cyfra 10 oznacza deskę bardzo sztywną.

RDZEŃ

Na dzień dzisiejszy praktycznie tylko dla dzieci produkuje się deski z rdzeniami piankowymi. Ogólnie królują drewniane rdzenie, czasami specjalnie wzmacniane i usztywniane, a czasami nie. Rdzeń drewniany to podstawa jakości jazdy i wytrzymałości naszej deski.

 

Drewniany – zapewnia odpowiednią wytrzymałość deski, ma wpływ na jej wagę, a jego jakość decyduje o tym czy deska staje się po jakimś czasie bardziej miękka, czyli traci swoje wartości.

 

Piankowy – występujący w tanich deskach, słaba elastyczność deski, niska wytrzymałość. Występuje czasem jako „domieszka” do rdzeni drewnianych obniżając wartość deski, ale pozostawiając wpływ na wartości jezdne deski. Dodatki wzmacniające rdzeń:

 

Włókna szklane – sploty tych włókien wzmacniają rdzeń, mają wpływ na elastyczność deski.

 

Kevlar – ten wytrzymały materiał występuje jako dodatek do rdzeni drewnianych lub czasami jako szkielet budowy deski. Powoduje on usztywnienie deski, podwyższenie jej wytrzymałości.

Karbon – a raczej sploty włókien węglowych, podobnie jak kevlar, wzmacniają deskę, obniżają jej wagę i zwiększają sztywność.

 

Tytan – bardzo drogie dodatki tytanowe usztywniają deskę i absorbują drgania.

 

 

ŚLIZG

Deski wyposażone są w ślizgi wykonane z tworzywa o nazwie P-tex (polietylen). W zależności od przeznaczenia deski, jej przyszłego użytkownika, ślizg może być spiekany lub tłoczony. Połączenie rodzaju ślizgu i jakości zastosowanego materiału decyduje o właściwościach jezdnych deski. Nieprzygotowana wcale lub źle przygotowana, albo zupełnie zaniedbana deska, nawet jeśli ma najszybszy ślizg, jeździć szybko nie będzie. Im szybszy ślizg, tym większej opieki i przygotowania on potrzebuje. Najszybsze ślizgi potrzebne są zawodnikom jeżdżącym w halfpipe i w głębokim puchu. Do jazdy na poręczach przeznaczone są ślizgi tłoczone, najłatwiejsze w naprawie. Dla skaczących szybkość ślizgu ma już większe znaczenie, najazd na dużą skocznię wymaga prędkości, którą może ograniczać choćby długość najazdu czy też wolny, mokry śnieg. Do normalnej jazdy czy skakania dobrej jakości tłoczony ślizg jest zupełnie wystarczający.

TŁOCZONY – najpopularniejszy rodzaj ślizgu. Nie wymaga wielkiej troski, czyli smarowania na gorąco. Prosty do naprawy, nadający się do kilkukrotnej regeneracji na maszynie. Nienasmarowany jest szybszy od nienasmarowanych spiekanych. Od jakości już zależy czy jest on miękki i delikatny, czy też twardy i wytrzymały jak spiekany.

SPIEKANY – nasmarowany jest szybszy od tłoczonego. Z reguły twardszy i bardziej wytrzymały. Jednak sporo cieńszy, dlatego dla jibberów niezalecany, bo z naprawą jest już trudniej, a regenerować na maszynie można go w przypadkach poważnych. Należy często go smarować na gorąco, czyścić dokładnie przed każdym smarowaniem, by go nie zaniedbać.

 

ELECTRA – ślizg grafi towy, który początkowo stosowany był w nartach, później w deskach zawodniczych race stał się popularniejszy także w deskach miękkich. Ma swoje zalety i wady. Jest najszybszy i najmocniejszy. Żaden inny ślizg tak nie nabiera prędkości – najniższe tarcie. Należy go smarować praktycznie przed każdorazowym użyciem deski. Regenerację na maszynie możemy robić w przypadkach ekstremalnych, gdyż ślizg ten jest bardzo cienki. Używany przez zawodników jeżdżących po przygotowanych stokach, gdzie kamień lub freeridowy głazik zalegać nie będzie.
Dodać jeszcze należy w tym temacie, że więcej zależy od samego przygotowania deski, czyli umiejętnego naostrzenia krawędzi tak, by zadziory nas nie hamowały oraz umiejętnego  wyczyszczenia, nasmarowania odpowiednim smarem, wycyklinowaniu i wykończeniu szczotką niż od tego, jaki rodzaj ślizgu posiadamy w naszej desce.

 

DESKI DAMSKIE

Kiedy 15 lat temu, gdy sporo ludzi w Polsce zaczynało jeździć na snowboardzie, świat sprzętu był bardzo „szowinistyczny”. Nikt z producentów sprzętu specjalnie się nie przejmował dziewczynami. Deski i buty były mniejsze, wiązania podobnie, i tyle. Od dobrych kilku lat producenci zmieniali swoje nastawienie, co doprowadziło do tego, że często spotykamy się z całymi kolekcjami damskich desek specjalnie dla pań wybudowanych.

 

DESKI DZIECINNE

Ogólnie rzecz biorąc producenci dostosowują długości desek dziecinnych do zaleceń lekarzy i specjalistów. Nie jest wskazana jazda na desce dzieciom poniżej 6.-8. roku życia. Deska powinna być dla dziecka nie za wysoka, można kupować „na wyrost”, ale tak, by deska nie była wyższa od dziecka. Deska taka powinna być lekka i mięciutka.

 

SNOWBOARD | DESKI SNOWBOARDOWE | PKSNOW.PL | DESKI DAMSKIE, MĘSKIE | DESKI DZIECIĘCE